Lè pitit ou a gen dyare oswa vomisman – oubyen pi mal, toulede an menm tan – anpeche dezidratasyon se pi gwo priyorite a. Aprann ki lè pou w al wè yon doktè pou dyare ak vomisman epi kijan pou jere sentòm pitit ou a san danje.
Table of contents
Ki sa ki lakòz dyare ak vomisman?
Dyare ak vomisman se kondisyon komen ki ka fè pitit ou a malere. (Epi paran yo tou – netwaye dèyè yo pa amizan!)
Dyare se lè yon timoun gen poupou likid epi ki pa twò fò (twa oswa plis nan yon sèl jou), souvan akonpaye pa kranp oswa doulè nan vant. Vomisman se lè li fòse pitit li pou l retire sa ki nan vant li nan bouch li, anjeneral apre li fin santi l anvi vomi.
Poukisa dyare ak vomisman rive? Pou plizyè rezon, tankou:
Enfeksyon viral
Pifò ka dyare ak vomisman yo koze pa enfeksyon viral, tankou rotavirus ak norovirus. De viris trè kontajye sa yo se prensipal kòz gastroenterit la – ke yo rele grip lestomak la oswa grip lestomak timoun yo.
Gastroenterit se yon enflamasyon egi nan lestomak ak trip yo, ki lakòz (ou devine li) dyare, vomisman, kranp nan vant, ak kè plen.
Enfeksyon bakteri yo
Enfeksyon bakteri tankou Salmonella ak E. coli kapab lakòz dyare ak vomisman tou, sa yo souvan rele gastroenterit bakteri. Enfeksyon bakteri yo gaye atravè manje, dlo ki kontamine, oswa kontak ak yon moun ki enfekte.
Entolerans manje
Entolerans manje rive lè kò pitit ou a pa ka byen dijere sèten manje. Sentòm tankou dyare, vomisman, kranp nan vant, ak gonfleman anjeneral parèt nan kèk èdtan apre li fin manje manje an kesyon an. Egzanp entolerans manje yo enkli laktoz (pwodui letye), gluten ble, ak soya.
Sèten medikaman
Èske antibyotik ka lakòz dyare? Wi, ansanm ak NSAID (tankou ibipwofèn ak aspirin), antidepresè, ak plis ankò. Medikaman sa yo ka deranje balans bakteri ki nan sistèm dijestif pitit ou a epi afekte kapasite li pou trete manje byen.
Estrès ak enkyetid
Sante mantal pitit ou a jwe yon wòl nan sante fizik li tou. Estrès ak enkyetid ki manifeste fizikman ka mennen nan pwoblèm dijestif, tankou dyare ak vomisman.
[atik_medya(3518)]
Ki jan dyare sanble nan tibebe ki fèk fèt?
Si ou se paran yon tibebeki fèk fèt, premye kriz dyare li a – oubyen sa ou panse ki dyare – ka boulvèsan.
Sonje byen, tibebeki tete ak tibebe ki bwè lèt an poud yo nòmalman gen poupou sal, yon ti jan likid ki jòn oswa mawon. Li ta ka dyare si poupou tibebe w la vin pi souvan, pi likid, gen larim, chanje koulè, oswa gen yon move odè ki dwòl.
Kisa dyare vèt vle di? Pou tibebe ki fèk fèt, koulè vèt la nòmal tou, sitou lè y ap chanje soti nan mekonyòm (premye poupou tibebe w la ki sanble ak goudwon apre nesans, ki vèt fonse oswa nwa) pou rive nan mouvman entesten regilye.
Pandan tibebe w la ap grandi, dyare vèt la anjeneral koze pa manje k ap sikile twò vit nan sistèm dijestif li a, sa ki anpeche bil la chanje koulè soti nan jòn vèt pou vin mawon. Timoun ki pi gran ak granmoun ka gen dyare vèt pou menm rezon an.
Vomisman vs. krache
Swen tibebe ki fèk fèt la se yon bagay ki sal. Ki jan ou fè konnen lè tibebe w la ap vomi oswa li ap krache? Toulede pwoblèm yo enplike koule kontni vant ki soti nan bouch li, men se la resanblans yo fini.
Vomisman se yon refleks envolontè ki rive lè misk nan vant yo kontrakte epi sfentè ezofajyen anba a detann, sa ki fòse kontni vant tibebe a monte nan ezofaj li epi soti.
Vomi – ke yo rele tou refli gastroezofajyen oubyen GER – se lè vant tibebe a ap koule fasilman bak soti nan bouch li, souvan avèk yon rot. Vomi, ki lakòz yon ti kantite regurgitasyon, se bagay ki pi souvan wè lakay tibebe ki poko gen 1 an.
Siveye byen pou siy dezidratasyon
Èske dezidratasyon ka lakòz dyare? Non, men dyare ka lakòz dezidratasyon – e se poutèt sa paran yo dwe vijilan. Dezidratasyon se pi gwo danje ni pou dyare ni pou vomisman, sitou pou tibebe ak timoun piti.
Chèche swen medikal imedyatman si pitit ou a gen nenpòt nan siy avètisman dezidratasyon sa yo:
Bouch oswa bouch sèk
Je ki anfonse
Mank dlo nan je lè w ap kriye
Somnolans oswa iritabilite dwòl
Mwens kouchèt mouye oswa mwens ale nan twalèt
Si pitit ou a poko abitye al nan twalèt, lè li gen poupou mouye souvan, sa ka fè li difisil pou l siveye kouchèt li yo. Se poutèt sa, asire w ou veye lòt siy dezidratasyon sa yo tou.
Dezidratasyon lejè pou rive modere
Mwens pwodiksyon pipi
Bouch oswa lang ki pi sèk e ki pi kole
Mwens dlo nan je lè w ap kriye
Jwe oswa angaje mwens pase dabitid
Poupou pitit ou a ap kontinye mou si dezidratasyon an koze pa dyare. Men, si dezidratasyon an koze pa lòt pèt likid (tankou vomisman oswa mank likid), l ap gen mwens mouvman entesten.
Dezidratasyon grav
Ti kras oswa pa gen pwodiksyon pipi
Bouch sèk, sèch
Je ki anfonse
Po ride
Trè difisil
Twòp dòmi
Men ak pye ki dekolorize (yo ka frèt lè w touche yo)
Yon pwen mou (fontanèl) anfonse sou tèt tibebe a
Ka dezidratasyon grav yo ka lakòz konplikasyon ki ka menase lavi tankou kriz, domaj nan sèvo, ak defayans ògàn. Se poutèt sa, li enpòtan pou jwenn swen medikal imedyatman.
Kijan pou kenbe pitit ou idrate
Swiv konsèy sa yo pou asire ke pitit ou a bwè ase likid chak jou:
Pou tibebe yo – Ofri yo ti gout solisyon reyidratasyon oral souvan tankou Pedialyte, lèt tete, oswa lèt an poud.
Pou timoun ki pi gran yo – Ofri yo likid klè tankou dlo, bwason espòtif ki gen elektwolit dilye, oubyen bouyon. Evite bwason sikre tankou ji oubyen soda, ki ka dezidrate pitit ou a plis toujou. Ou ka melanje ji fwi klè mwatye ak dlo oubyen Pedialyte.
Lè w ap vomi – Si pitit ou a ap vomi, tann 30-60 minit apre dènye epizòd la, epi ba li ti gout chak 5-10 minit.
Konnen ki lè pou w chèche swen – Si pitit ou a pa ka kenbe okenn likid (menm likid klè), kontakte pedyat ou imedyatman.
Kontinye bay manje si sa posib
Kontinye bay pitit ou yon rejim alimantè regilye jan li tolere, tankou lèt tete ak/oswa lèt an poud pou tibebe. Li bon tou pou kontinye bay lèt ak pwodui letye pou timoun piti ak timoun ki pi gran, sof si yo gen gonfleman oswa gaz twòp (oswa pedyat ou a dekonseye w fè sa).
Èske w ap mande ki manje ki ka ede ak dyare? Gen moun ki di yogout bon pou dyare, paske probyotik vivan yo ka ede retabli bakteri ki an sante nan trip yo. Li pi bon pou w chwazi yon yogout plenn, ki pa gen anpil grès, avèk kilti vivan ak aktif. Evite yogout ki gen anpil sik ak anpil grès, ki ka vin agrave sentòm pitit ou a.
Gen lòt manje ki pa gen anpil fib epi ki bon pou dyare tankou rejim BRAT la (bannann, diri, konpòt pòm, ak pen griye), biskwit sale, ak bouyon klè. Yo pa rekòmande rejim alimantè ki limite nan okenn laj, paske yo bezwen ase pwoteyin, idrat kabòn, ak grès pou rekiperasyon pitit ou a.
[atik_medya(3519)]
Plis konsèy pou pran swen dyare ak vomisman
Evite medikaman kont dyare ak kè plen
Pa janm bay pitit ou medikaman kont dyare oswa kont kè plen san ou pa konsilte pedyat ou anvan. Medikaman sa yo souvan pa an sekirite epi yo pa nesesè pou timoun yo. Pedyat ou a ka ba ou plis enfòmasyon sou kijan pou sispann dyare a.
Kenbe yon jounal sentòm yo
Li toujou bon pou w kontwole konbyen fwa pitit ou a gen dyare, vomisman, oubyen toulede. Pran nòt konbyen likid y ap bwè ak konbyen fwa yo pipi.Ankò, mwens kouchèt mouye oswa mwens ale nan twalèt se yon siy avètisman dezidratasyon.
Pratike bon ijyèn
Tout moun nan kay ou ta dwe lave men yo byen souvan – sitou apre yo fin chanje kouchèt, apre yo fin itilize twalèt la, epi anvan yo manje. Dezenfekte sifas pataje yo regilyèman tankou manch pòt, tab, kontwa, ak jwèt ede tou anpeche enfeksyon an gaye.
Pwoteje po delika tibebe w la
Tibebe ki gen dyare plen anpil kouchèt. Toujou chanje kouchèt yo souvan epi sèvi ak yon krèm pwoteksyon epè pou pwoteje po pitit ou a, de preferans youn ki gen oksid zenk. Netwaye zòn jenital li dousman avèk dlo oswa ti sèvyèt san pafen ki fèt pou po sansib. Eseye tape olye pou w siye, sitou si po yo ap fè mal.
Anpeche dyare ak vomisman
Nan mond jodi a ki chaje ak mikwòb, anpeche dyare ak vomisman ka sanble yon travay enposib. Men, gen bagay ou ka fè pou ede kenbe dyare ak vomisman nan yon minimòm:
Fè vaksen an – Toujou kenbe vaksen pitit ou a ajou, sitou pou maladi tankou grip ak rotavirus ki li te ye ki lakòz dyare ak vomisman. (Paran yo ta dwe pran vaksen grip yo tou!)
Fè lave men yon abitid – Anseye pitit ou pou l byen lave men l ak savon ak dlo tyèd anvan l manje epi apre l fin itilize twalèt, sitou si l ap aprann sèvi ak twalèt.
Rete lwen moun ki malad – Eseye kenbe pitit ou lwen lòt moun ki malad ak dyare oswa vomisman.
Manje san danje – Pa janm bay pitit ou manje ki ka pa kuit, kri, oswa ki kontamine, epi toujou byen konsève epi mete manje yo nan frijidè.
Pran nòt pandan w ap vwayaje – Fè atansyon ak sa pitit ou a ap manje ak bwè, sitou nan peyi an devlopman. Evite dlo tiyo, glas ki fèt ak dlo tiyo, ak fwi ak legim ki pa lave nan destinasyon sa yo.
Limite bwason ki gen sik ladan yo – Limite ji ak lòt bwason ki gen sik ladan yo, ki ka lakòz dyare ak lòt pwoblèm sante.
Bay tete si sa posib – Lèt tete a gen antikò ki ede pwoteje tibebe yo kont anpil enfeksyon.
Kilè pou rele pedyat ou a
Vomisman nan tibebe ki fèk fèt se yon ijans medikal ki mande atansyon imedya. Ou ta dwe chèche swen tou pou bagay sa yo:
Tibebe ki poko gen 3 mwa ki gen dyare oswa vomisman
Vomisman ki dire plis pase 24 èdtan
Dyare ki dire plis pase 2-3 jou
Pitit ou a pa ka kenbe okenn likid, sitou likid klè.
Pitit ou a montre siy dezidratasyon
Poupou pitit ou a nwa oswa li gen goudwon apre mekonyòm nan fini.
Gen san nan poupou oswa vomisman pitit ou a
Gen bil vèt oswa jòn-vèt nan vomi pitit ou a
Vomi pitit ou a gen koulè oswa konsistans kafe moulu
Pitit ou a gen dyare oswa vomisman akonpaye pa lafyèv, doulè nan vant grav, gonfleman, letaji, oswa somnolans.
Lè dyare oswa vomisman pase de yon sentòm dezagreyab pou vin tounen yon pwoblèm sante grav, Pediatric Associates la pou ede w! Kontakte nou jodi a pou pran yon randevou pou maladi menm jou a oswa yon vizit telesante vityèl, pou pitit ou a ka kòmanse santi l pi byen byen vit.
